مسجدسلیمان شهر رها شده

مسجدسلیمان پس ازچند سال بلاتکلیفی صاحب طرح جامع شد

استاندارخوزستان از تهیه وابلاغ نهایی طرح جامع شهرستان مسجدسلیمان اواخرآبان امسال خبرداد. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی استانداری خوزستان،سیدجعفرحجازی امروز پس از بازدید از سطح شهر مسجد سلیمان با شرکت در مراسم واگذاری 12واحدمسکونی به مددجویان تحت پوشش سازمان بهزیستی ،عنوان کرد:یکی از مهم ترین دلایل محرومیت و عقب ماندگی این شهرستان،تلاش دولت های گذشته برای جابجایی مسجدسلیمان به منطقه ای دیگراست که سالها بلا تکلیف است . وی افزود:دولت نهم باشجاعتی که از خود به خرج داد در مقابل تمام تصمیماتی که درگذشته به منظور جابجایی شهر گرفته شده بود ایستادگی کرد و خواهان رشد و توسعه اولین شهرنفتی کشور است. حجازی اضافه کرد:دولت های گذشته تنها به جابجایی شهررای موافق دادند در صورتی که مسجدسلیمان نیازی به جابجایی ندارد بلکه نیاز توسعه ورسیدگی دارد. وی تاکیدکرد:در اردیبهشت ماه امسال طرح جامع شهرتصویب شد اما طرح دارای مشکلات و کاستی هایی بود که خوشبختانه با پی گیری هایی که در استان صورت گرفت تا پایان آبان شاهد ابلاغ نهایی آن خواهیم بود.

این خبر مربوط به 25/8/1386می باشد،چند سال دیگر این طرح نهایی خواهد شد-چند سال دیگر برنامه ریزی خواهد شد-چند سال دیگر اجرایی خواهد شد؟احتمالا دولت پانزدهم!

با بررسی آمار تعداد پروانه های احداث ساختمان صادره در شهر های استان خوزستان در طی سالهای 80 الی 86 ،متوجه می شویم نسبت به آمار خانوارهای شهرها ،در طی سالهای فوق الذکر حداقل میزان واگذاری زمین و ساخت و ساز در میان کل شهرهای استان متعلق به مسجدسلیمان است.

بعنوان مثال در طی سالهای فوق کل زمین واگذاری در شهر شوشتر که همسایه مسجدسلیمان است عبارت از 959149 متر مربع بوده در حالیکه این عدد در مسجدسلیمان 195978 متر مربع بوده است.بعبارت دیگر به شهری مانند شوشتر که در سال 58 جمعیت آن یک سوم جمعیت مسجدسلیمان بوده489% بیشتر زمین برای ساخت و ساز واگذار شده است.

نتیجه گیری:از نظر مسئولین مردم مسجدسلیمان نیازی به منزل و واحد های مسکونی نداشته و باید در غارها و دره ها زندگی کنند.

آمار تعداد پروانه های صادره در صفحه مقایسه ساخت و ساز در شهرهای استان خوزستان آورده شده اند. 

رضا مرادی غیاث آبادی

شهر «مسجد سلیمان» در استان خوزستان، نام خود را از بازمانده‌های بنایی باستانی به همین نام گرفته است که در بلندی‌های مشرف به شهر ساخته شده است و از نام اصلی آن اطلاعی در دست نیست. این محوطه باستانی که در گویش مردمان بومی به نام «صفه سرمسجد» نیز شناخته می‌شود، عبارت است از تختانی (صفه‌ای‌) چهارگوش به درازا و پهنای تقریبی 120 در 100 متر که تقریباً تمامی بناهای روی آن از بین رفته و تنها اندکی از شالوده‌های آنها برجای مانده است. برای ساخت این تختان و بناهای روی آن، در آغاز دیوارهایی در پایین شیب کشیده‌اند و آنگاه ناهمواری‌های بالای کوه را زدوده و با آوار آن فرورفتگی‌ها و گودی شیب را پر کرده‌اند تا تختان مناسبی برای ساخت‌و‌سازها فراهم آید. بر روی این تختان، شماری از بناهای گوناگون همراه با محوطه‌های باز، و نیز چندین ردیف پلکان برای دسترسی به آن ساخته بوده‌اند.

در زمینه کاربری بنای مسجد سلیمان هنوز هم آگاهی چندانی در دست نیست. برخی آنرا یک نیایشگاه یا کاخ و یا آتشکده احتمال داده‌اند که البته می‌توان احتمال‌های دیگری همچون بنایی برای گردهمایی‌های عمومی (همچو هگمتانه و تخت‌جمشید) را نیز گمان داد. 

امروزه جز بقایای مبهمی از مجموعه بناها، چیزی برجای نمانده است. اما دیوارهای تختان، بسیاری از پلکان محوطه، و همچنین آثار سکونتگاه‌های پیرامون آن، تاکنون بازمانده‌اند و می‌توانند سرچشمه آگاهی‌های فراوانی باشند که تاکنون بگونه‌ای جدی به آن پرداخته نشده است.

بنای مسجد سلیمان شباهت‌های فراوانی با تخت‌جمشید و برخی از دیگر آثار هخامنشی دارد. هر دو، ساخته شده بر تختانی پشت به کوه، دیوارهایی در پایین شیب، سنگ‌های خشکه‌چین بزرگ و بدون ملات، بناهای گوناگون بر بالای تختان، و پلکان‌های سنگی عریض با خیز کم و پاخور زیاد هستند.

اما بنای مسجد سلیمان در مقایسه با آثار هخامنشی، کهن‌تر و بسیار ابتدایی‌تر است. این گمان وجود دارد که شاید این بنا از آن شاهان «انشان» یا هخامنشیان پیش از شاهنشاهی، همچون کمبوجیه یکم، کورش یکم یا چیش‌پیش باشد. به هر روی معماری مسجد سلیمان، پیشینه گونه‌ای از معماری ایرانی است که بعدها با ساخت پاسارگاد و تخت‌جمشید به اوج خود می‌رسد و نشان می‌دهد که این گونه معماری در ایران باستان ناشناخته نبوده است.

اما یکی دیگر از شباهت‌های بنای باستانی مسجد سلیمان با بناهای شاهنشاهی هخامنشی، عبارت است از سازه‌ای نیمه چلیپایی و تاقچه‌مانند که شباهت فراوانی با آفتاب‌سنج‌های بنای تقویمی «کعبه زرتشت» در نقش‌رستم و «زندان سلیمان» در پاسارگاد دارد. نخستین بررسی‌های نگارنده نشان می‌دهد که این سازه نیز همچو خود بنا، نمونه‌ای کهن‌تر، و پیشینه‌ای از آفتاب‌سنج‌های هخامنشی است و زاویه‌های تشکیل‌شده داخلی آن با زاویه میل خورشید به هنگام طلوع در آغاز هر یک از فصل‌های سال مطابقت دارد.

سالم‌ترین این سازه بر نمای خارجی دیوار شمال خاوری بنای مسجد سلیمان قرار دارد که به تمامی از سنگ‌های بزرگ و کوچک زبره‌تراش و خشکه‌چین ساخته شده است. بلندای کلی دهانه این آفتاب‌سنج 96 سانتیمتر و پهنای آن 64 سانتیمتر است در حالیکه دو فرورفتگی آن به ترتیب عمقی در حدود 25 و 28 سانتیمتر، و اضلاع انتهایی آنها به ترتیب پهنایی در حدود 20 و 27 سانتیمتر دارا هستند. ثبت اندازه‌های طول‌ها و زاویه‌ها با اعداد تقریبی، بخاطر فرسودگی و آسیب‌دیدگی اجزای این سازه است که نیاز به بررسی‌های بیشتر و اندازه‌گیری‌های دقیق‌تر پس از مرمت و نوسازی دارد.   

در این تقویم آفتابی و به هنگام طلوع خورشید در آغاز هر یک از فصل‌های سال، سایه گوشه خاوری آفتاب‌سنج، به ترتیبی که در نقشه دیده می‌شود بر روی یکی از گوشه‌های داخلی آن ایجاد می‌شده است. البته با اینکه بنای مسجد سلیمان و تقویم آفتابی آن آسیب‌های جدی‌ بخود دیده (به ویژه در سال‌های اخیر) و هیچگونه کوششی برای حفاظت و نگهداری آن انجام نمی‌شود، هنوز هم می‌توان این پرتوها و سایه‌ها را با دقتی متوسط در محل مشاهده کرد.

امید می‌رود تا جوانان مسجد سلیمان و اداره میراث فرهنگی آن، بیش از این در اندیشه نگاهداری و مراقبت از این یادمان کهن دانشی ایرانیان باشند و برای دستیابی به دیگر توانایی‌های زمان‌سنجی آن (که هنوز نگارنده به پایان نرسانده است) بکوشند. مباد که رویدادهای تلخ و ویرانگر بناهای باستانی «برد نشانده» در بیست کیلومتری شمال مسجد سلیمان، در اینجا هم تکرار شود.

 درفاصله زمانی منتهی به زمان سرشماری1385تعداد مهاجران وارد شده و خارج شده ازاستان خوزستان به ترتیب 175هزار و279هزارنفر و در نتیجه خالص مهاجرت109-هزارنفر بوده است.همچنین در فاصله ی دو دهه منتهی به سال 1375 خالص مهاجرت به استان 206295- بوده که بیانگر مهاجر فرستی استان در فاصله زمانی1385-1355 می باشد.میزان خالص مهاجرت(نسبت مهاجرت خالص در هر100نفر جمعیت) در سال 1385 نشان می دهد که در بین شهرستانهای استان خوزستان،شهرستان ماهشهر با دارا بودن6 درصد در رتبه اول و شهرستان مسجدسلیمان با 6/17- درصد در رتبه اخر قرار داشته است.که بیانگر بیشترین مهاجرپذیری شهرستان ماهشهر(که یکی از دلایل عمده انرا گسترش فعالیت های صنعتی در بندر امام دانست)و بیشترین مهاجر فرستی در شهرستان مسجدسلیمان می باشد.در فاصله سالهای 85-1375، نرخ رشد جمعیت نقاط شهری و روستایی شهرستان مسجد سلیمان،منفی بوده است.نرخ بیکاری مسجدسلیمان از 5/11 و درسال 1355 به 4/22 درصد در سال 1375 و32 درصد در سال 1385 افزایش یافته است که از علل مهم مهاجرفرستی این شهرستان می باشد.

بر مبنای آخرین سرشماری کشور جمعیت فعال،تعداد شاغلین،تعداد بیکاران،و درصد بیکاران شهرستانهای استان خوزستان به شرح زیر است:

همانطور که ملاحظه می فرمایید در کل استان شهرستان مسجدسلیمان از نظر درصد بیکاری در رده دوم قرار دارد.بالاخره در یک زمینه دوم شدیم.

وزیر نفت در مراسم جشن یکصدمین سال کشف نفت در مسجدسلیمان قول داد پول نفت را بر سر سفره های مردم مسجدسلیمان ببرد.همچنین با انجام رایگان انشعاب گاز به 20 هزار خانوار مسجدسلیمانی با هزینه 2 میلیارد تومان موافقت کرد.نوذری از انجام رایگان لوله کشی و انشعاب گاز برای خانوارهای زیر پوشش سازمانهای حمایتی خبر داد و اضافه کرد این امر تا پایان سال محقق می شود.(5/3/87)

حالافکر می کنید نتیجه این وعده ها چه شد؟